[Cẩm nang hỏi đáp Triết học, câu 97-101] CÁC NỮ TRIẾT GIA THỜI HY LẠP CỔ VÀ ROMA

Related image

Aspasia thành Miletus (ảnh: internet)

  1. Một số nữ triết gia thuộc trường phái Pythagoras là ai?

Phu nhân của Pythagoras là Theano thành Crotona (Ý, 546 tCN) và ba người con gái của bà đều là thành viên thuộc nhóm đầu tiên những người đi theo Pythagoras. Theano được cho là đã từng thảo luận về siêu hình học và viết về hôn nhân, giới tính, phụ nữ và đạo đức.  Sau khi Pythagoras qua đời, Theano và ba người con trai của bà đã tiếp tục công việc của ông như là những nhà lãnh đạo của trường phái Pythagoras. Theano II (ngày sinh và ngày mất không xác định, nhưng chắc chắn bà không phải là Theano I), là người sau này đi theo trường phái Pythagoras đã nói về chủ đề ngữ cảnh luận đạo đức (moral contexualism), hay lý thuyết về những gì đúng để làm nên được đưa vào suy nghĩ trong từng hoàn cảnh cụ thể. Bà cũng cho rằng, harmonia (sự hài hoà) là/hay nên là nền tảng của vấn đề đạo đức và giáo dục. Một số sử gia tin rằng, Peritione I (khoảng cuối TK IV tới TK III tCN), một người theo Pythagoras khác đã từng viết On the Harmony of Women (bàn về sự hài hoà của phụ nữ), bà là mẹ của Plato.

  1. Aspasia thành Miletus là ai?

Aspasia thành Miletus (khoảng 470 – 400 tCN) là một thành viên thế giá của phong trào các nhà Nguỵ Biện (Sophist). Bà kết hôn với Pericles (495-429 tCN), được xem như là người có khả năng thông thạo về nghệ thuật lãnh đạo đất nước và được nhìn nhận là đã từng dạy chính Socrates về thuật tu từ. Khi bà bị tống giam vì bị buộc tội bất hiếu, chồng bà đã giúp bà khỏi bị kết tội.

  1. Arete thành Cyrene là ai?

Arete thành Cyrene (khoảng 400-340 tCN), là con gái của Aristipus, bạn và học trò của Socrates, người mà có mặt trong cái chết của ông, đã kế nghiệp cha mình như người lãnh đạo trường phái Cyrenic. Bà đã giảng dạy đạo đức theo truyền thống Khoái lạc và triết học tự nhiên khoảng 30 năm.

  1. Diotima of Mantinea là một nữ triết gia có thật hay chỉ là hư cấu?

Diotima of Mantinea vốn được đồn đoán là từng chỉ dạy Socrates về tình yêu trong cuốn Symposium của Plato, từng được cho rằng là một sự phát minh hư cấu từ thời Phục Hưng. Trước đó, bà được nhìn nhận là một nhân vật có thực.

  1. Lần đầu tiên những nữ triết gia bắt đầu dần được nhìn nhận như một phần của triết học là khi nào ?

Ngay từ khởi đầu của kỷ nguyên Kitô giáo, tác phẩm thông thái và những hoạt động thuộc ngành sư phạm của ít nhất một số nữ triết gia đã được nhìn nhận, và một số nam triết gia đã thực hiện những nỗ lực đặc biệt để tương tác với họ về mặt trí thức.

 

chuyển ngữ: Nhóm Maiorica, Học viện Dòng Tên

Nguồn: Naomi Zack, Ph.D., The Handy Philosophy Answer Book, (Visible Ink Press, 2010), 46-47.